Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) palyatif bakımla ilgili yaptığı tanımlama "yaşamı tehdit eden hastalığa bağlı olarak ortaya çıkan problemlerle karşılaşan hasta ve ailede; ağrının ve diğer problemlerin, erken tanılama ve kusursuz bir değerlendirme ile fiziksel, psikososyal ve spiritüel gereksinimlerin karşılanması yoluyla acı çekmenin önlenmesi ve hafifletilmesine yönelik uygulamaların yer aldığı ve yaşam kalitesini geliştirmenin amaçlandığı bir yaklaşım"dır.

Bu tanıma göre palyatif bakım yeni tanı almış, tedavi sürecinde ve terminal dönemde olan hastalara uygulanıyor. Palyatif bakımın dört temel hedefi bulunuyor:

• Yakınmalardan kaynaklanan rahatsızlığı en aza indirgemek, bunlardan kalan sekelleri azaltmak,
• Hasta ve yakınlarının yaşam kalitesini yükseltmek,
• Hasta bakımında maliyet-etkinlik başlığını rasyonel yönetmek konusuna özen göstermek,
• Ölümün kabullenildiği durumda sürecin normal seyrinde gitmesini sağlamak ve yaşam kalitesini artırmak.

Hastalığın son dönemi hasta ve hasta yakınları için de veda dönemi olarak kabul ediliyor. Bu dönemde hasta ve ailesine huzurlu bir ortamın sağlanmasının yanısıra günlük yaşantılarına devam edebilmelerinin şartlarını yaratmak gerekiyor. Eğer aile hastasına güvenli bir ortamda bakıldığını bilirse işine gidebilir, ailenin diğer fertleri ile ilgilenebilir. Bu nedenle son aşamadaki bakım yalnızca hasta için değil hasta yakını için de çok önem kazanıyor.

Palyatif tedavi kapsamında yaşam sonu bakımının hedefi; hastanın ve ailenin istemleri ve klinik, kültürel, etik standartlarla tutarlı bir mantıkla mümkün olan en az ağrı ve sıkıntı ile ölümü karşılamak olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle yaklaşımların şu özellikleri kapsamasına önem veriliyor; şikayetleri yönetmek, hasta, hasta yakınları, hekim ve diğer sağlık çalışanları arasında anlamlı etkileşimler geliştirmek, yaşam kalitesini korumak, barışçıl ve saygın bir ortamda ölümü karşılamayı kolaylaştırmak. Bu dönemde hastaya yapılacak tüm tedavi ve girişimlerde bu ekibin ortaklaşa kararlar alması oldukça önemli. Bunu sağlamak için de aileye hastanın ihtiyaçlarının en özel şekilde karşılanması konusunu anlatmak, onları konuya dahil etmek gerekiyor. Ancak bu aşamadan sonra hekim, hasta ve hasta yakınlarının bir takım olarak, çatışmaları çözüp yaşanan süreçle başa çıkma çabaları sonuç verebiliyor.

17/11/2011