MAL ALIMLARI DENETİM MUAYENE VE KABUL İŞLEMLERİNE DAİR YÖNETMELİK


BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler

Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, mal alımlarında uygulanacak ara denetim ile muayene ve kabul işlemlerine dair esas ve usulleri belirlemektir.

Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının, bu Kanun hükümlerine göre yaptıkları ihaleler sonucunda teslim edilen mal için 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 11 inci maddesi uyarınca kuracakları muayene ve kabul komisyonlarının kuruluş ve çalışma esasları ile ara denetim, muayene ve kabul işlemlerinde uygulanacak esas ve usulleri kapsar.

Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 4 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak;
Komisyon: Bu Yönetmelikte düzenlenen muayene ve kabul işlemlerine ilişkin olarak ilgili idareler tarafından belirlenen en az 3 üyeden oluşan kurulu,
Depo: Bir malın teslim alındığı ve muhafaza edildiği yeri,
Numune: Alıma konu malzemenin bütün özelliklerini taşıyan ve analiz edilmesi için laboratuvar yada komisyona gönderilen o malzemeye veya mala ait bir kısmı,
Laboratuvar muayene raporu: Analiz sonucunda, numunenin ihale dokümanına uygun olup olmadığını belirten belgeyi,
Hakem laboratuvar: İhale dokümanında itiraz muayenesinin yapılacağı laboratuvar olarak belirtilen ve vereceği rapor kesin olan laboratuvarı,
Fiziksel muayene: Malın fiziksel özelliklerinin görsel ve duyusal olarak kontrolünü,
Ara denetim: İmalat veya üretim süreci gerektiren alımlarda geri dönüşü olmayan hataların ortaya çıkmasını önlemek, imalat veya üretim tamamlandıktan sonra teslim süresinde gecikmelere yol açmamak ve hataların zamanında giderilmesini sağlamak amacıyla, imalat veya üretim tamamlandıktan sonra kontrol imkanı olmayan hususlar için mal veya işin, ihale dokümanında belirtilen nitelik, nicelik, kalite ve özelliklere uygun olarak üretilip üretilmediğinin denetlenmesini,
ifade eder.

İlkeler
Madde 5- Satın alınan mal yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz.
Ancak sözleşmesinde hüküm bulunması halinde; imalat veya üretim süreci gerektiren işler, muayene ve kabul komisyonlarının yetki ve sorumluluğunu kaldırmaması şartıyla, ihale dokümanında belirtilen kalite ve özelliklere göre yapılıp yapılmadığı hususunda, ilgili idare tarafından belirli aşamalarda ve aralıklarla ara denetime tabi tutulabilir.
İhale dokümanında belirtilmesi koşuluyla kısmî kabul yapılabilir.
İdareler, muayene ve kabul işlemleri ile ara denetimlerde raporların düzenlenmesi sırasında, yüklenici yada vekilinin usulüne uygun olarak bildirim yapıldığı halde hazır bulunmaması veya hazır bulunmalarına rağmen imzadan imtina etmeleri halinde bu durumu tutanak altına alırlar.
Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında alınacak danışmanlık hizmetleri, yüklenici ile mali ve/veya hukuki ilişkisi bulunan hizmet sunucularından sağlanamaz.


İKİNCİ KISIM
Muayene ve Kabul İşlemleri

BİRİNCİ BÖLÜM
Muayene ve Kabul Komisyonlarının Kuruluşu ve Görevleri

Muayene ve kabul komisyonlarının kurulması
Madde 6- İhale yetkilisi tarafından biri başkan, biri işin uzmanı olmak üzere en az üç ve tek sayıda kişi ve yedek üyelerden oluşan muayene ve kabul komisyonları kurulur. Ancak, ilgili idarede yeterli sayıda veya işin özelliğine uygun nitelikte uzman personel bulunmaması durumunda, 4734 sayılı Kanuna tabi idarelerden uzman personel görevlendirilebilir.
Muayene ve kabul komisyonlarına ara denetimi gerçekleştiren personel katılamaz.
4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlarda, idareye teslim anında komisyon kurulmadan idare yetkilisince kabul işlemleri yapılabilir.
Özellikleri dolayısıyla kısa sürede nitelikleri değişebilen veya günlük teslime konu olan malların muayene ve kabul işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için idareler, muayene ve kabul komisyonunu öncelikle bu malı kullanacak birimlerde çalışan görevlilerden kurarlar.

Komisyonun görev ve sorumlulukları
Madde 7- Komisyonun görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a)Yüklenici tarafından idareye teslim edilen malın veya yapılan işin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığını inceler.
b)Komisyon üyeleri her muayenede hazır bulunmak zorundadır.
c)Kısa sürede bozulabilen maddelerin muayenesine öncelik verir.
d)Komisyon, ihale dokümanında belirlenen şekilde kabul işlemlerinde esas alınacak işlemleri yürütür.






İKİNCİ BÖLÜM
Muayene Esas ve Usulleri

İmalat veya üretim sürecinde ara denetim
Madde 8- Sözleşmesinde hüküm bulunması halinde, imalat veya üretim süreci gerektiren alımlar; geri dönüşü olmayan hataların ortaya çıkmasını önlemek, teslim süresinde gecikmelere yol açmamak ve hataların zamanında giderilmesini sağlamak amacıyla imalat veya üretim tamamlandıktan sonra kontrol imkanı olmayan hususlarda malın ihale dokümanında belirtilen kalite ve özelliklere uygun olarak üretilip üretilmediğinin tespiti için ilgili idare tarafından belirli aşamalarda ve aralıklarla denetlenebilir.
Malın niteliğinin üretim aşamasında denetim veya muayene gerektirmesi halinde bu mallar idarenin görevlendirdiği kişi yada kişiler vasıtası ile üretimin yapıldığı yerde incelenebilir. İhale dokümanında yer alması koşulu ile denetim için görevlendirilenler üretici firmalara önceden haber vermeksizin üretim sırasında kontrol yapabilir.
Üretim sırasında tespit edilen olumlu veya olumsuz hususlar rapor halinde düzenlenir ve denetim görevlisi ile ilgili firma temsilcisi tarafından imzalanır. Firma yetkilisinin imzadan imtina etmesi halinde bu husus raporda belirtilir. Bu raporun olumlu veya olumsuz olması, malın kabul veya reddini bağlayıcı nitelikte olmamakla birlikte muayene ve kabul aşamasında yapılacak değerlendirmede dikkate alınır.
İncelemede üretim şekli ve kalitesinin, malların ihale dokümanında yer alan hükümlere aykırı olarak imali sonucunu doğuracağının tespit edilmesi halinde, bu durum bir raporla tespit edilerek yükleniciye bildirilir. Üretim şeklinin idarenin uyarılarına rağmen değiştirilmemesi ve kalitenin arttırılmaması halinde idare, malın teslim aşamasında test ve muayeneye dahi tabi tutmaksızın reddetme hakkına sahiptir.
Ancak son muayenede kontrol imkanı bulunan hususlar için imalat sürecinde denetim yapılmayabilir.
Bu şekilde yapılan denetimler muayene ve kabul komisyonlarının yetki ve sorumluluğunu kaldırmaz. Yapılacak ara denetimler sonucu oluşturulan raporlar muayene ve kabul aşamasında değerlendirilmek üzere idareye sunulur.
Denetimin idarenin personeli tarafından yapılması esastır. Ancak işin özelliğinin gerektirdiği durumlarda idareler bu konuda hizmet satın alabilir.

Muayene edilecek yer ve alınacak tedbirler
Madde 9- Muayeneye tabi tutulacak mal veya numune, idarenin mevcut malları ile karışmaması amacıyla ve malın niteliği ve evsafı değişmeyecek şekilde, muayene sonucu alınıncaya kadar ayrı bir depoda geçici olarak saklanır.
Bunun mümkün olmaması halinde, muayene, idarenin deposu içinde ayrılacak bir yerde yapılır ve sözleşme konusu malın veya numunenin değiştirilmesini ve eksilmesini önleyici her türlü tedbir idarece alınır.

Yurt dışından tedarik edilen malın muayene ve kabul işlemleri
Madde 10- Yurt dışından tedarik edilecek malzemenin muayene ve kabul işlemleri malın teslim şekline bağlı olarak yurt içinde ve/veya yurt dışında olmak üzere iki şekilde yapılabilir.
Yurt dışında yapılacak muayene ve kabul işlemlerinde idarece yükleniciden komisyon üyelerinin harcırahları da dahil olmak üzere herhangi bir masraf talebinde bulunulamaz.
İdarelerce yurt dışında komisyon görevlendirilmesinin mümkün bulunmadığı veya komisyon görevlendirilmesinin ekonomik olmadığı ya da teknik anlamda beklenen sonucun alınamayacağı durumlarda idare, alım işlemlerini geciktirmemek kaydıyla, muayene ve kabul işlemlerine esas olmak üzere ilgili alanda faaliyet gösteren bağımsız denetim kuruluşlarından hizmet satın alabilir. Ancak denetim kuruluşlarınca kabule esas olmak üzere hazırlanan raporlar nihai olmayıp, idarece kurulan muayene ve kabul komisyonlarının onayı ile kesinleşir.

Muayene işlemleri
Madde 11- Bir malın veya yapılan işin komisyon tarafından muayenesine başlanabilmesi için aşağıdaki işlemlerin tamamlanması gerekmektedir.
a) Yüklenici malı teslim edip/ işi ifa ettikten sonra muayene ve kabul işlemlerine başlanması için idareye yazılı olarak müracaat eder.
b) İdare başvurunun alınmasını müteakip en fazla on (10) gün içinde muayene ve kabul işlemlerini başlatır.
c) İdare tarafından muayene ve kabul işlemlerine başlanması için daha önce kurulmuş olan komisyona talimat verilir.
d) İdare tarafından yükleniciye muayene ve kabul işlemlerinin yapılacağı tarih bildirilerek belirtilen yerde, gün ve saatte kendisinin veya yetkili vekilinin hazır olması yazılı olarak bildirilir.

Malın muayeneye hazırlanmasında yüklenicinin görevleri
Madde 12- Yüklenici tarafından, muayene edilecek malın;
a) Tamamının incelenmesini kolaylaştıracak bir düzende bulundurulması,
b) Numunenin ve numune alımı ile ilgili her türlü aparat ve malzemenin hazır edilmesi,
c) Usulüne uygun ve kolay muayene yapılabilmesi için muayene başlamadan önce belirli bölümlere ayrılması,
sağlanmalıdır.

Muayenede aranacak hususlar
Madde 13- Muayenede aranacak hususlar; ihale dokümanında yazılı şartlardır. Muayeneye sunulan malın önce bütünü incelenerek gerek görülür ise bir numunesi saklı tutulur. Numune, mühürlü durumda, özelliklerinin bozulmasına fırsat vermeden ihale dokümanında belirlenen süre ile alıkonulur.

Tekrar inceleme
Madde 14- Numunenin ilk incelenmesinde bulunan sonuçlar üzerinde, uygunluğu hakkında yeterli kanaat edinilemez ise numuneler üzerinden bir muayene daha yapılır. Her iki muayene de aynı sonucu verdiği takdirde nihai karar verilir. Bu iki muayene değişik sonuçlar vermiş ise, o numune üzerinde üçüncü bir muayene daha yapılarak bu üç muayenenin sonuçlarına göre karar verilir.

Muayenede izlenecek yöntem
Madde 15- Muayenelerde önce fiziksel nitelikler kontrol edilir. Fiziksel niteliklerinin tamamı ihale dokümanında belirtilen hükümlere uygun bulunmayan malın numuneleri, laboratuvar muayenelerine gönderilmez. Fiziksel muayenede niteliklerin bazıları uygun çıkmazsa muayene yarıda bırakılmaz, muayene işlemi tamamlanır.
Yükleniciler, fiziksel muayene sonucu verilen red raporuna usulüne göre itiraz ederek ikinci bir muayeneyi isteyebilirler. Bu takdirde, mal aynen korunmak suretiyle ilk muayenede bulunmamış olan kişilerden kurulacak en az üç kişilik ikinci bir komisyona muayene yaptırılır. Bu komisyonun vereceği kararlar kesin olup, muayene ve kabulün bu karar esas alınarak sonuçlandırılacağına ilişkin hükme ihale dokümanında yer verilmek zorundadır.
İkinci komisyon fiziksel muayenede itiraz konusu olan kısımları inceler. Sonuç olumsuz ise red raporu verilir. Bu durumda laboratuvar muayenelerine geçilmez ve bu rapora itiraz edilemez.
Sonuç olumlu ise, laboratuvar muayenelerine geçilir. Bu niteliklerin de uygun bulunması halinde kabul raporu düzenlenir.

Malın veya yapılan işin fiziksel muayenesi
Madde 16- Malın veya yapılan işin fiziksel muayenesine başlanmadan önce bir tutanak tutulur. Tutanaklarda muayenenin başlangıcından itibaren inceleme, muayene ve numune alma safhaları özetlenir. İzlenecek yöntem, usul ve sonuç belirtilir. Bu tutanak komisyonca imzalanır ve mevcutsa yüklenici ve/veya vekiline imzalattırılır. Muayene aynı günde bitmez ise, yüklenici ve/veya vekiline hazır bulunması için muayenenin devam edeceği gün ve saat tespit edilerek tebliğ edilir.

Laboratuvar muayeneleri:
Madde 17- Bu işlemlerden sonra alımın niteliğinin laboratuvar muayenesi gerektirmesi halinde laboratuvar muayeneleri yapılarak sonuç hakkında rapor düzenlenir.
Laboratuvar muayeneleri, varsa idarenin kendi laboratuvarlarında, yoksa diğer kamu kuruluşlarına ait laboratuvarlarda, bu da mümkün olmaz ise özel laboratuvarlarda yapılır.
İdareler ihale dokümanında laboratuvar muayenelerinin kimin tarafından hangi yöntemle yaptırılacağı ile masraflarının kime ait olacağını ve hangi sonucun muteber alınacağını belirteceklerdir.

Hakem laboratuvar muayenesi
Madde 18- Laboratuvar muayenesi sonucunda reddedilen mal veya yapılan iş, yüklenicinin itirazı halinde, itiraz muayenesi yapılmak üzere, o maldan daha önce alınıp muayene komisyonunda saklanmakta olan numunelerle birlikte hakem laboratuvarda incelettirilir. Hakem laboratuvarın vereceği rapor kesindir.
İtiraz muayenesi yalnız ilk muayeneden olumsuz çıkan ve itiraz edilen noktalar üzerinde ve ilk komisyonca tutulan numune, numune yoksa mal üzerinden yapılır.

Teslim süresi içinde muayene hakları
Madde 19- Teslim süresi içinde getirilen malların veya yapılan işin muayeneleri uygun çıkmazsa bu süre içinde yüklenici malını alıp yenisini getirmekte veya itiraz muayenesi istemekte serbesttir.
Teslim süresi bitinceye kadar getirilecek mallar kabul edilerek muayeneleri yapılır.

Muayene raporlarının düzenlenmesi
Madde 20- Muayene raporlarına, ihale dokümanında yazılı niteliklerle, muayenede bulunan nitelikler ayrı ayrı yazılır. Bunlar karşılaştırılır ve sonuç "niteliklerine uygundur" veya "niteliklerine uygun değildir" şeklinde kesin olarak belirtilir ve komisyon üyeleri tarafından imza edilir.

Kararın verilişi
Madde 21- Muayene ve kabul komisyonları eksiksiz toplanır ve kararlarını çoğunlukla alır. Karara karşı olanlar, karşı olma gerekçelerini kararın altına yazarak imza etmek zorundadır. Kararlarda çekimser kalınamaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kabul İşlemleri

Geçici kabul
Madde 22- Mal ve/veya iş teslim edildikten sonra işletmeye alınarak ihale dokümanında belirtilen kapasite ve yeterlilik kriterlerinin sağlanması ile etkinliğinin ve verimliliğinin anlaşılması için belirli bir zamana ihtiyaç duyulan durumlarda, ihale dokümanında belirtilmek kaydıyla komisyonca geçici kabul yapılır.

Geçici kabul tutanağının düzenlenmesi
Madde 23- Komisyonca yapılan muayene ve incelemeler sonucunda mal veya yapılan iş geçici kabule hazır bulunduğu taktirde, işin / malın genel durumunu belirten görüşler ile uygun göreceği diğer kayıt ve şartları belirtmek suretiyle en az üç nüsha geçici kabul tutanağı düzenlenir ve imzalanan bu tutanak yetkili makama gönderilir. Geçici kabul tutanağı yetkili makam tarafından onandıktan sonra geçerli olur.
Yapılan inceleme neticesinde komisyonca iş/mal geçici kabule hazır bulunmadığı takdirde durum bir tutanakla tespit edilir ve idareye bildirilir. Bu durumda geçici kabul yapılmamış sayılır.

Kısmi kabul yapılması
Madde 24- İhale dokümanında belirtilmiş olması şartıyla, taahhüt konusu işin tamamlanmış ve müstakil kullanıma elverişli bölümleri için kısmi kabul yapılabilir. Kısmi kabul yapılan bölümler için bu Yönetmelik hükümleri aynen uygulanır.

Kabul
Madde 25- Sözleşme konusu malların denetim, muayene ve testleri tamamlandığında, yüklenici işin kabul işlemlerinin yapılmasını isteyen bir dilekçe ile idareye başvurur. Komisyonun olumlu raporu idarece kabul edilerek, ödemeye ilişkin belgenin düzenlenmesinde esas alınır. Malın / işin kabulü ve ödemeye ilişkin bildiri yükleniciye yazılı olarak yapılır.
Geçici kabulün söz konusu olduğu alımlarda ise, kesin kabul zamanı ihale dokümanında belirtilir. Kesin kabul zamanı geldiğinde yüklenici veya vekili bir dilekçe ile idareye başvurur. Bu başvuru üzerine; idarece kesin kabul teklif belgesi düzenlenerek, kabul komisyonu kurulur ve kabul işlemleri yapılır.

Kabulde görülecek kusur ve noksanlar
Madde 26- Sözleşme konusu malın veya işin kabulünde tespit edilen kusur ve noksanlar kabule engel olmayacak nitelikte bulunduğu taktirde bu husus ve kusur ve noksanlıkların tamamlanması için yükleniciye verilen süre de belirtilerek kabul raporu düzenlenir. Ancak kusur ve noksanlıkların tamamlandığının komisyon tarafından tespiti halinde rapor işleme konulur.

ÜÇÜNCÜ KISIM
Diğer Hükümler

Sorumluluk
Madde 27- Muayene ve kabul komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihtiyacın karşılanma sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır.
Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir.

Mal ve/veya işin süresinden önce teslimi
Madde 28- Mal ve/veya işin süresinden önce teslimi halinde, yüklenicinin başvurusu üzerine, ek bir maliyet getirmemesi kaydıyla idarece uygun görülmesi halinde, mal ve/veya işin sözleşmesindeki teslim tarihini beklemeksizin bu Yönetmelik hükümlerine göre mal ve/veya işin muayene ve kabul işlemlerini yapabilir.

Özel hükümler
Madde 29- İdareler, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla görev ve hizmet alanlarının özellikleri veya sürekli alım konusu olan malların ve yapılan işlerin nitelikleri doğrultusunda muayene ve kabul işlemlerine ilişkin düzenlemeler yapabilirler.
Denetleme ile muayene ve kabul işlemlerine ilişkin belgelerinin şekli ve içeriği ilgili idarelerce tespit olunur.

Yürürlük
Madde 30- Bu Yönetmelik 01.01.2003 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 31- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.